Słownik pojęć - kotły na drewno i pellet

Proces spalania drewna w dwóch etapach: w górnej komorze drewno rozkłada się termicznie do gazu drzewnego przy ograniczonym dostępie tlenu, a dopiero ten gaz spala się w dolnej, ceramicznej komorze w wysokiej temperaturze. Dzięki temu kocioł osiąga wyższą sprawność i niższą emisję niż zwykły kocioł zasypowy. Jak działają kotły na zgazowanie drewna →

Kocioł na drewno kawałkowe wykorzystujący proces zgazowania - dwustopniowe spalanie, w którym drewno najpierw rozkłada się do gazu drzewnego, a potem ten gaz spala się osobno. To najbardziej zaawansowana technologia spalania drewna kawałkowego dostępna obecnie na rynku. Więcej o kotłach zgazowujących →

Klasyczny kocioł na drewno lub węgiel, w którym paliwo spala się jednocześnie w całej objętości komory, bez podziału na fazę zgazowania i dopalania. W porównaniu z kotłem zgazowującym ma zwykle niższą sprawność i wyższą emisję, dlatego jest sukcesywnie wycofywany na rzecz nowocześniejszych rozwiązań. Czym różni się kocioł zgazowujący →

Kocioł łączący w jednym urządzeniu spalanie drewna kawałkowego z automatyką pelletową, która włącza się, gdy wsad drewna się wypali. Przykłady to ATMOS serii SP i DOMUSA DualTherm. Kocioł kombinowany czy dwa osobne urządzenia →

Kocioł przystosowany do spalania dwóch różnych paliw - najczęściej drewna kawałkowego i pelletu - z automatycznym przełączaniem między nimi. To określenie bliskoznaczne z kotłem kombinowanym, używane głównie w kontekście modeli typu DualTherm. DOMUSA DualTherm i Bioclass IC →

Kocioł spalający pellet drzewny w sposób w pełni automatyczny - podawanie paliwa, zapłon i regulacja mocy odbywają się bez udziału użytkownika. Przykładem jest DOMUSA Bioclass IC. DOMUSA Bioclass IC - pełna automatyka na pellet →

Górna komora kotła zgazowującego, w której drewno przy ograniczonym dostępie tlenu rozkłada się termicznie do gazu drzewnego, zamiast spalać się bezpośrednio. Jak działa zgazowanie drewna →

Dolna, zwykle ceramiczna komora kotła zgazowującego, w której spala się gaz drzewny wytworzony w komorze zgazowania, w bardzo wysokiej temperaturze. To ten etap odpowiada za wysoką sprawność i niską emisję kotłów zgazowujących. Jak działa spalanie wtórne →

Mieszanka palnych gazów - głównie tlenku węgla, wodoru i metanu - powstająca podczas termicznego rozkładu drewna przy ograniczonym dostępie tlenu w komorze zgazowania. To ten gaz, a nie samo drewno, spala się w dolnej komorze kotła zgazowującego. Więcej o procesie zgazowania →

Element komory spalania wtórnego w kotle zgazowującym, przez który przepływa gaz drzewny na drodze do spalenia. Wykonana z materiału odpornego na bardzo wysokie temperatury, typowe dla tej fazy spalania.

Element kotła, przez który przepływają gorące spaliny, oddając ciepło do wody w instalacji grzewczej. To on najczęściej ulega zasmołowaniu przy spalaniu wilgotnego drewna i wymaga regularnego czyszczenia podczas przeglądu. Typowe usterki i przegląd kotła →

Element podtrzymujący palące się paliwo w komorze spalania, umożliwiający dopływ powietrza od spodu. W kotłach zgazowujących drewno kawałkowe pełni inną rolę niż w kotłach na pellet.

Zbiornik zbierający popiół powstały ze spalania paliwa, wymagający regularnego opróżniania. Jego dostępność i łatwość czyszczenia to jeden z elementów, na które warto zwrócić uwagę przy ustawieniu kotła w kotłowni. Dostęp do elementów obsługowych kotła →

Zbiornik magazynujący zapas pelletu, z którego automatyka kotła pobiera paliwo w miarę potrzeb. Jego pojemność decyduje o tym, jak często trzeba go uzupełniać. Automatyka pelletowa w kotłach DOMUSA →

Mechanizm, najczęściej ślimakowy, transportujący pellet z zasobnika do palnika w sposób automatyczny, sterowany przez automatykę kotła. Automatyka i sterowniki w kotłach na drewno →

Element kotła pelletowego lub kombinowanego odpowiedzialny za spalanie pelletu podawanego automatycznie z zasobnika. Kocioł kombinowany - jak działa automatyka pelletowa →

Funkcja automatyki, która samodzielnie uruchamia proces spalania pelletu, bez konieczności ręcznego rozpalania - typowa dla kotłów w pełni automatycznych, takich jak DOMUSA Bioclass IC. DOMUSA Bioclass IC →

Stosunek energii uzyskanej z paliwa do energii oddanej do instalacji grzewczej. Zależy od konstrukcji kotła, ale też od jakości paliwa, stanu technicznego urządzenia i prawidłowej regulacji spalania - dlatego dwa identyczne kotły mogą w praktyce pracować z inną sprawnością. Co wpływa na zużycie drewna →

Maksymalna moc grzewcza, jaką kocioł może wytworzyć zgodnie ze specyfikacją producenta. Dobiera się ją do zapotrzebowania budynku na ciepło, a nie tylko do jego powierzchni. Jak dobrać kocioł i bufor do budynku →

Zdolność kotła do płynnej lub stopniowej zmiany mocy grzewczej w trakcie pracy, w zależności od aktualnego zapotrzebowania na ciepło, zamiast pracy wyłącznie na pełnej mocy.

Czujnik mierzący zawartość tlenu w spalinach, wykorzystywany w wybranych modelach kotłów (m.in. niektórych BLAZE HARMONY) do automatycznej regulacji dopływu powietrza i optymalizacji spalania. Nie każdy model danej marki ją posiada. Automatyka i sterowniki w kotłach na drewno →

Urządzenie mierzące temperaturę w pomieszczeniu i przekazujące sygnał do automatyki kotła lub instalacji, pozwalające utrzymać zadaną temperaturę bez ręcznej regulacji.

Element automatyki monitorujący temperaturę spalin opuszczających kocioł, wykorzystywany m.in. do oceny jakości spalania i wykrywania nieprawidłowości w pracy urządzenia. Za co odpowiada automatyka kotła →

Zbiornik akumulacyjny, w którym magazynowana jest nadwyżka ciepła wyprodukowanego przez kocioł. Pozwala kotłowi pracować przy pełnej mocy i wysokiej sprawności, a zgromadzone ciepło oddawać do instalacji stopniowo, w miarę potrzeb budynku. Jak dobrać kocioł i bufor do budynku →

Dwa sposoby współpracy kotła z buforem. Przy pracy standardowej bufor odbiera nadmiar energii, a kocioł grzeje budynek na bieżąco. Przy pracy akumulacyjnej celowo nagrzewa się bufor do wysokiej temperatury, a potem korzysta wyłącznie ze zgromadzonego w nim ciepła. Praca standardowa a akumulacyjna - pełny artykuł →

Połączenie kotła z buforem wykonane tak, żeby ciepło mogło odprowadzić się z kotła nawet przy zaniku prądu, gdy urządzenie traci zasilanie wentylatora i pompy. To jedno z kluczowych zabezpieczeń instalacji. Więcej w artykule o serwisie kotłów →

Armatura utrzymująca odpowiednio wysoką temperaturę wody wracającej do kotła, co zapobiega korozji i smołowaniu wymiennika. Brak takiego zabezpieczenia lub jego nieprawidłowy dobór to jedna z częstszych przyczyn usterek. Typowe usterki kotłów na drewno →

Element armatury regulujący temperaturę wody kierowanej do instalacji grzewczej poprzez mieszanie wody z kotła lub bufora z wodą powracającą z instalacji.

Pompa obiegowa odpowiedzialna za transport gorącej wody z kotła do bufora ciepła, sterowana zwykle w koordynacji z automatyką kotła. Automatyka a bufor - jak współpracują →

Zbiornik kompensujący zmiany objętości wody w instalacji grzewczej powstające pod wpływem zmian temperatury, chroniący instalację przed nadmiernym wzrostem ciśnienia.

Element zabezpieczający instalację grzewczą przed przekroczeniem dopuszczalnego ciśnienia, automatycznie upuszczający nadmiar wody w razie potrzeby.

Dwa sposoby wymuszania obiegu wody w instalacji grzewczej: grawitacyjny wykorzystuje naturalną różnicę gęstości ciepłej i zimnej wody, pompowy wymusza przepływ za pomocą pompy obiegowej. Większość nowoczesnych kotłowni na drewno korzysta z obiegu pompowego, z zabezpieczeniem grawitacyjnym na wypadek zaniku prądu. Zabezpieczenie grawitacyjne kotła →

Dwa systemy zabezpieczenia instalacji grzewczej przed nadmiernym wzrostem ciśnienia: otwarta wykorzystuje naczynie wzbiorcze otwarte, zamknięta - naczynie przeponowe i zawór bezpieczeństwa. Wybór systemu wpływa na dobór pozostałej armatury.

Dwa podstawowe sposoby oddawania ciepła do pomieszczeń, różniące się m.in. wymaganą temperaturą wody zasilającej. Dobór instalacji wpływa na to, jak kocioł i bufor powinny współpracować z resztą systemu grzewczego. Instalacja grzewcza dopasowana do kotła →

Zbiornik magazynujący ciepłą wodę użytkową, podgrzewaną przez kocioł, często ustawiany w kotłowni obok bufora ciepła. Wielkość i układ pomieszczenia kotłowni →

Instalacja grzewcza zapewniająca jednocześnie ogrzewanie pomieszczeń (c.o.) i przygotowanie ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) - typowa konfiguracja w domach jednorodzinnych z kotłem na drewno.

Naturalny przepływ powietrza w kominie, niezbędny do prawidłowej pracy kotła. Zarówno zbyt słaby, jak i zbyt mocny ciąg zaburza spalanie niezależnie od stanu technicznego kotła. Komin dopasowany do kotła →

Pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł wraz z buforem, armaturą i - często - zbiornikiem ciepłej wody użytkowej. Jej wielkość, układ i wentylacja mają bezpośredni wpływ na wygodę obsługi i bezpieczeństwo instalacji. Kotłownia na etapie budowy domu →

Otwór rewizyjny w kotle lub kominie, umożliwiający regularne czyszczenie z sadzy i popiołu. Musi być łatwo dostępny, dlatego warto uwzględnić to już na etapie planowania kotłowni. Jak rozmieścić elementy kotłowni →

Kanał odprowadzający spaliny z kotła na zewnątrz budynku. Musi być dopasowany do konkretnego modelu kotła - zarówno zbyt słaby, jak i zbyt mocny ciąg zaburza pracę urządzenia. Komin - o czym pamiętać →

Element montowany wewnątrz istniejącego komina w celu dostosowania go do wymagań konkretnego kotła, np. gdy oryginalny przekrój lub materiał komina nie odpowiada nowemu urządzeniu.

Urządzenie stabilizujące ciąg kominowy, stosowane, gdy ciąg naturalny jest zbyt silny dla danego kotła i mógłby zaburzać jego pracę.

Sezonowane drewno liściaste (dąb, buk, grab, brzoza) powinno mieć wilgotność 12-20%, co oznacza zwykle 18-24 miesiące suszenia. Mokre, niesezonowane drewno ma niższą wartość opałową i jest jedną z najczęstszych przyczyn dymienia i smołowania kotła. Ile drewna potrzeba na sezon grzewczy →

Osadzanie się smoły na wymienniku ciepła, najczęściej w wyniku spalania zbyt wilgotnego drewna, pracy kotła przy zbyt niskiej temperaturze spalania albo braku właściwego zabezpieczenia temperatury powrotu wody do kotła. Co to jest smołowanie i skąd się bierze →

Sprasowane granulki drewna stosowane jako paliwo w kotłach pelletowych i kombinowanych. Norma ENplus określa m.in. wymaganą jakość pelletu premium dostępnego na rynku. Kotły na pellet DOMUSA →

Jednostka objętości używana przy sprzedaży drewna kawałkowego, obejmująca zarówno samo drewno, jak i przestrzenie powietrzne między poszczególnymi kawałkami - inna niż metr sześcienny drewna litego. Jak oszacować zapotrzebowanie na drewno →

Ilość energii możliwej do uzyskania ze spalenia danej ilości drewna, zależna głównie od gatunku drewna i jego wilgotności. Sezonowane drewno liściaste twarde ma wyższą wartość opałową niż drewno miękkie lub niedosuszone. Co wpływa na zużycie drewna →

Okres w roku, w którym budynek wymaga ogrzewania, obejmujący zwykle jesień, zimę i wczesną wiosnę. Długość i intensywność sezonu wpływa na roczne zużycie paliwa. Ile drewna potrzeba na sezon grzewczy →

Najwyższa klasa efektywności energetycznej i emisyjności dla kotłów na paliwa stałe według normy PN-EN 303-5, określająca sprawność spalania i dopuszczalny poziom emisji zanieczyszczeń. To jeden z podstawowych warunków kwalifikacji do dofinansowania z programu Czyste Powietrze. Klasa 5 i Ecodesign - co to oznacza →

Unijna dyrektywa określająca minimalne wymagania efektywnościowe i emisyjne dla urządzeń grzewczych wprowadzanych do obrotu w UE. Nowe kotły zgazowujące drewno dostępne legalnie w sprzedaży muszą już spełniać te wymogi. Uchwały antysmogowe a kocioł na drewno →

Ilość cząstek stałych uwalnianych do powietrza podczas spalania, jeden z parametrów regulowanych przez normę PN-EN 303-5 oraz uchwały antysmogowe. Kotły klasy 5 mają istotnie niższą emisję pyłów niż starsze, pozaklasowe urządzenia. Uchwały antysmogowe - pełny artykuł →

Akt prawa miejscowego uchwalany przez sejmik danego województwa, określający dopuszczalne rodzaje i klasy kotłów na paliwa stałe oraz terminy wycofania starszych urządzeń z użytku. Zasady różnią się między województwami i trzeba je sprawdzać indywidualnie dla swojej lokalizacji. Uchwały antysmogowe a kocioł na drewno →

Rządowy program dofinansowania wymiany starych źródeł ciepła i termomodernizacji budynków. Kwalifikowane kotły na biomasę muszą spełniać klasę 5 i wymogi Ecodesign, a konkretny model musi znajdować się na aktualnej Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów. Ile kosztuje kocioł na drewno - dotacje i koszty →

Zespół działań poprawiających efektywność energetyczną budynku, np. docieplenie ścian i dachu czy wymiana okien, zmniejszających zapotrzebowanie na ciepło niezależnie od zastosowanego źródła ogrzewania.