Kotły na zgazowanie drewna to dziś najbardziej zaawansowana technologia spalania drewna kawałkowego, jaką można kupić. W tym wpisie wyjaśniamy, jak działa proces zgazowania, czym różnią się od siebie kotły ATMOS, DOMUSA, BLAZE HARMONY i OPOP, które montujemy i serwisujemy na co dzień, oraz dla kogo takie rozwiązanie faktycznie się opłaca.
Najkrótsza odpowiedź
Kocioł zgazowujący spala drewno dwustopniowo: w górnej komorze drewno rozkłada się przy ograniczonym dostępie tlenu do gazu drzewnego, a dopiero ten gaz spala się w dolnej, ceramicznej komorze w temperaturze około 1000–1200°C. Dzięki temu ma wyższą sprawność, emituje mniej spalin i zużywa mniej drewna niż stary kocioł zasypowy.
Czym jest zgazowanie drewna
W zwykłym kotle zasypowym drewno spala się jednocześnie w całej objętości komory, a spora część energii ucieka kominem jako niedopalony dym. Kocioł zgazowujący dzieli ten proces na dwa etapy. W górnej komorze drewno, przy ograniczonym dostępie tlenu, rozkłada się termicznie do gazu drzewnego, czyli mieszanki tlenku węgla, wodoru i metanu. Dopiero ten gaz spala się w dolnej, ceramicznej komorze, w temperaturze sięgającej 1000–1200°C.
Efekt tego dwustopniowego spalania to znacznie wyższa sprawność niż w starych kotłach zasypowych, mocno ograniczona emisja spalin i realnie niższe zużycie drewna na sezon. Proces wspiera wentylator sterujący dopływem powietrza, dzięki czemu spalanie jest stabilne niezależnie od tego, ile drewna akurat płonie w komorze.
Czym różnią się marki, które montujemy
Montujemy i serwisujemy kotły trzech czeskich producentów – ATMOS, BLAZE HARMONY i OPOP – oraz hiszpańskiej marki DOMUSA. Każda z tych marek ma inny profil i odpowiada na inne potrzeby użytkowników.
- ATMOS – marka z jedną z najszerszych gam mocy. W zależności od serii dostępne są urządzenia od około 15 do 150 kW. Producent oferuje klasyczne kotły zgazowujące oraz rozwiązania kombinowane, łączące spalanie drewna i pelletu. Konkretne urządzenie zawsze dobieramy do zapotrzebowania budynku i sposobu użytkowania kotłowni. Więcej o technologii ATMOS przeczytasz na stronie kotłów ATMOS.
- DOMUSA – hiszpański producent oferujący między innymi kotły DualTherm, łączące spalanie drewna i pelletu. Jest to rozwiązanie dla użytkowników, którzy chcą korzystać z drewna, ale zależy im również na możliwości automatycznej pracy z pelletem. Dobór konkretnego modelu powinien uwzględniać budynek, instalację i oczekiwany poziom obsługi. Szczegóły na stronie kotłów DOMUSA.
- BLAZE HARMONY – marka wykorzystująca trójstrefowy dopływ powietrza oraz mechaniczne wykrywanie pozostałości paliwa. Rozwiązania te pomagają utrzymać stabilne spalanie i ograniczać liczbę ponownych rozpaleń. W wybranych modelach stosowana jest również automatyczna regulacja powietrza z wykorzystaniem sondy lambda. Wyposażenie należy zawsze sprawdzać dla konkretnego modelu. Więcej na stronie kotłów BLAZE HARMONY.
- OPOP – czeska marka kotłów na paliwa stałe, w której ofercie znajdują się również kotły zgazowujące drewno. Modele z rodziny H4EKO-D osiągają wymagane parametry spalania bez zastosowania sondy lambda. Kotły tej marki montujemy w wybranych realizacjach, a konkretny model dobieramy indywidualnie do budynku i instalacji. Szczegóły na stronie kotłów OPOP.
Wszystkie wymienione marki oferują kotły spełniające normę PN-EN 303-5 w klasie 5 oraz wymogi Ekoprojektu (Ecodesign), co jest warunkiem koniecznym, choć nie jedynym, do ubiegania się o dofinansowanie z programu Czyste Powietrze – konkretny model zawsze sprawdzamy na aktualnej Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów.
Dla kogo sprawdza się kocioł zgazowujący
Kocioł zgazowujący to dobry wybór, jeśli masz dostęp do odpowiednio suchego drewna, akceptujesz okresową obsługę urządzenia i zależy Ci na ograniczeniu kosztów ogrzewania. Przy odpowiednio dobranym kotle i buforze, szczególnie w nowym lub dobrze ocieplonym budynku z instalacją podłogową, dokładanie drewna może być potrzebne raz na dobę lub rzadziej. W starszych i bardziej energochłonnych budynkach częstotliwość obsługi może być większa.
Jeśli wolisz zerową obsługę i akceptujesz wyższy koszt paliwa, sensowniejszy może być kocioł pelletowy albo kombinowany, który automatycznie przełącza się z drewna na pellet, gdy wsad się wypali. O takich rozwiązaniach piszemy przy okazji kotłów DOMUSA Dual Therm.
Kocioł zgazowujący bez odpowiednio dobranego bufora ciepła nie pokaże swojej realnej sprawności: będzie pracował w dużym rozproszeniu mocy, smołował i zużywał więcej drewna niż powinien. Pojemność bufora dobiera się do mocy i konstrukcji kotła, zapotrzebowania budynku oraz tego, czy instalacja ma pracować standardowo, czy w trybie akumulacyjnym. Nie należy dobierać zbiornika wyłącznie „na oko” ani według jednego parametru dla wszystkich instalacji – piszemy o tym szerzej w artykule jak dobrać kocioł i bufor do budynku.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem
- Wilgotność drewna 12–20% (sezonowanie 18–24 miesiące) — mokre drewno to najkrótsza droga do smołowania i niskiej sprawności
- Prawidłowy ciąg kominowy – komin musi być dopasowany do konkretnego modelu kotła. Zbyt słaby ciąg utrudnia spalanie, natomiast przy zbyt dużym ciągu może być potrzebny regulator ciągu kominowego.
- Bufor ciepła o pojemności dobranej do mocy kotła, nie „na oko”
- Klasa 5 i certyfikat Ecodesign, żeby kwalifikować się do dofinansowania Czyste Powietrze
Dobór konkretnego modelu i marki zawsze robimy indywidualnie, na podstawie metrażu domu, ocieplenia i Twoich preferencji co do obsługi. Opisz nam swoją sytuację, a podpowiemy, które rozwiązanie ma sens w Twoim przypadku.
