Uchwały antysmogowe to lokalne przepisy, które w wielu województwach ograniczają, jakie źródła ciepła na paliwa stałe wolno montować i użytkować. Zasady różnią się w zależności od regionu i się zmieniają, dlatego w tym wpisie tłumaczymy ogólne zasady działania takich uchwał, a nie podajemy jednego zestawu dat i wymagań dla całej Polski – to trzeba zawsze sprawdzić dla konkretnej lokalizacji.
Najkrótsza odpowiedź
Uchwały antysmogowe uchwalają sejmiki wojewódzkie, więc przepisy różnią się między regionami. Nowoczesne kotły klasy 5 spełniają wymogi większości uchwał, ale terminy i wymagania trzeba zawsze sprawdzić dla swojej lokalizacji.
Czym jest uchwała antysmogowa
Uchwała antysmogowa to akt prawa miejscowego, uchwalany przez sejmik danego województwa, który określa m.in. dopuszczalne rodzaje i klasy kotłów na paliwa stałe, terminy wycofania starszych urządzeń z użytku oraz czasem dodatkowe wymagania dotyczące jakości opału. Uchwały obowiązują na terenie konkretnego województwa i mogą się od siebie różnić – to, co jest dozwolone w jednym regionie, w innym może być już zakazane albo dopuszczone tylko czasowo.
Dlaczego przepisy różnią się między województwami
Uchwały antysmogowe uchwalają samorządy wojewódzkie, a nie jeden ogólnopolski organ, dlatego każde województwo ustala własny harmonogram wycofywania starych urządzeń i własne szczegółowe wymagania, dostosowane do lokalnej sytuacji – na przykład stopnia zanieczyszczenia powietrza czy struktury zabudowy. W praktyce oznacza to, że dwa domy leżące blisko granicy dwóch województw mogą podlegać różnym terminom i wymaganiom, mimo bardzo podobnej sytuacji. Dlatego ogólne artykuły – w tym ten – mogą tłumaczyć zasady działania takich przepisów, ale nie zastąpią sprawdzenia aktualnej uchwały dla konkretnej lokalizacji.
Co to oznacza w praktyce przy wyborze kotła
Większość uchwał antysmogowych odwołuje się do klasy kotła zgodnej z normą PN-EN 303-5 oraz wymogów Ecodesign (ekoprojektu) – to ten sam standard, który jest też warunkiem koniecznym do ubiegania się o dofinansowanie z programu Czyste Powietrze. Wszystkie kotły zgazowujące drewno, które montujemy – ATMOS, DOMUSA, BLAZE HARMONY i OPOP – spełniają normę w klasie 5 oraz wymogi Ecodesign, więc pod tym względem są zgodne z typowymi wymaganiami uchwał antysmogowych. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy z tych kotłów można zamontować w każdej gminie bez ograniczeń – lokalne przepisy mogą przewidywać dodatkowe warunki, dlatego zawsze warto to zweryfikować przed zakupem.
Klasa 5 i Ecodesign – co to właściwie oznacza
Klasa 5 według normy PN-EN 303-5 to najwyższa klasa efektywności energetycznej i emisyjności dla kotłów na paliwa stałe określona w tej normie – dotyczy sprawności spalania oraz dopuszczalnego poziomu emisji pyłów i innych zanieczyszczeń. Ecodesign (ekoprojekt) to z kolei unijna dyrektywa, która od kilku lat obowiązuje jako minimalny standard dla nowo produkowanych kotłów na rynku – w praktyce nowe kotły zgazowujące drewno dostępne legalnie w sprzedaży w Unii Europejskiej muszą już spełniać te wymogi. To dlatego klasa 5 i Ecodesign traktowane są jako punkt odniesienia zarówno w programie Czyste Powietrze, jak i w większości uchwał antysmogowych.
Uchwały antysmogowe a program Czyste Powietrze – to dwa różne systemy
Warto rozróżnić dwie rzeczy, które łatwo pomylić. Uchwała antysmogowa to przepis prawa miejscowego – określa, co wolno, a czego nie wolno montować i użytkować na terenie danego województwa, niezależnie od tego, czy ktoś korzysta z dofinansowania. Program Czyste Powietrze to z kolei dobrowolny system dotacji do wymiany źródła ciepła i termomodernizacji – jego zasady ustala poziom krajowy, a nie województwo. Obie regulacje odwołują się do podobnych standardów (klasa 5, Ecodesign), ale działają niezależnie od siebie: możesz podlegać obowiązkowi wymiany kotła z uchwały antysmogowej, nie korzystając przy tym z żadnej dotacji, i odwrotnie – możesz skorzystać z Czystego Powietrza, nawet jeśli lokalna uchwała nie wymusza jeszcze wymiany akurat Twojego urządzenia.
Stare kotły a terminy wymiany
Wiele uchwał antysmogowych wyznacza terminy, po których starsze kotły – zwłaszcza pozaklasowe, bez certyfikatu ekoprojektu – nie mogą być dłużej użytkowane. Terminy te różnią się w zależności od województwa i wieku urządzenia. Jeśli masz stary kocioł (kiedy wymienić kocioł, a kiedy naprawić) i zastanawiasz się, czy podlega takiemu obowiązkowi wymiany, warto to sprawdzić w urzędzie gminy albo na stronie właściwego urzędu marszałkowskiego – to najbardziej aktualne i wiążące źródło informacji.
Przepisy antysmogowe zmieniają się i różnią się między województwami, dlatego informacje w tym artykule mają charakter ogólny. Przed zakupem lub wymianą kotła zalecamy sprawdzenie aktualnej treści uchwały antysmogowej obowiązującej w Twoim województwie, najlepiej bezpośrednio na stronie właściwego urzędu marszałkowskiego.
Gdzie sprawdzić aktualne przepisy
Najbardziej wiarygodnym źródłem jest strona internetowa urzędu marszałkowskiego właściwego dla Twojego województwa – tam publikowane są pełne teksty uchwał antysmogowych wraz z ewentualnymi zmianami. Pomocne bywa też zapytanie w urzędzie gminy, zwłaszcza jeśli planujesz wymianę kotła w ramach programu dofinansowania – urzędnicy zajmujący się takimi wnioskami zwykle znają lokalne wymagania i mogą wskazać, na co zwrócić uwagę przy wyborze urządzenia.
Jak możemy pomóc
Przy doborze kotła sprawdzamy, czy dany model spełnia klasę 5 i wymogi Ecodesign, a jeśli masz wątpliwości co do lokalnych przepisów, pomożemy ustalić, jakie wymagania obowiązują w Twojej gminie. Opisz nam swoją sytuację – obecne źródło ciepła i lokalizację – a podpowiemy, jakie rozwiązanie będzie zgodne z przepisami i jednocześnie dopasowane do Twojego budynku. Zadzwoń pod 726 27 27 27 lub napisz na biuro@investeko.com.pl.
