Tak. Kocioł na drewno, także dwupaliwowy na drewno i pellet, powinien pracować z co najmniej jednym buforem, bo spalanie drewna daje nadmiar ciepła, który trzeba zmagazynować. Do kotła 20 kW zwykle wystarcza zbiornik około 600 litrów, który da się nagrzać jednym załadunkiem dobrego drewna. Większe lub podwójne bufory to już praca akumulacyjna: kilka załadunków, a potem nawet 1,5 do 3 dni ciepła.
Bufor, czyli zbiornik akumulacyjny, to jeden z najdroższych i największych elementów kotłowni, dlatego klienci pytają, czy naprawdę jest potrzebny i jak duży ma być. W najdłuższym z naszych filmów Romuald Krzesiński z Investeko odpowiada na oba pytania i dokłada trzecie, o którym mało kto myśli: jak bufor jest podłączony.
Dlaczego kocioł na drewno potrzebuje bufora
„Bufory są przede wszystkim potrzebne do spalania zgazowania drewna. Dlaczego? Dlatego, że proces zgazowania odbywa się dosyć intensywnie i przeważnie jest nadprodukcja energii w takim kotle”, mówi Romuald Krzesiński. Stąd zasada, którą powtarzamy przy każdym montażu: każdy kocioł zgazowujący drewno powinien mieć bufor dobrany do swojej mocy.
W kotle dwupaliwowym dochodzi jeszcze jedna rzecz. Na drewnie kocioł osiąga wyższą temperaturę niż na pellecie, więc nadwyżka ciepła pojawia się właśnie wtedy, gdy pali się drewno. Ciepło trafia najpierw do ciepłej wody użytkowej i do instalacji grzewczej, a to, czego dom w danej chwili nie odbierze, powinno trafić do bufora. Bez zbiornika ta energia w dużej części się marnuje.
Jaki bufor do kotła na drewno: pojemność a moc kotła
Roman przestrzega przed automatycznym montowaniem ogromnych zbiorników. Pojemność nie musi wynosić 1500 czy 2000 litrów, wszystko zależy od mocy kotła. „Zakładamy, mamy kocioł 20 kW. Moim zdaniem wystarczy zbiornik akumulacyjny 600 litrów, bo to jest odpowiednia ilość wody, która pozwala w jednym procesie załadunku, przy dobrym rodzaju paliwa, zagrzać ten bufor do 90 do 100%”.
Co oznacza nagrzany bufor w praktyce? Roman podaje przykład: na górze zbiornika 85°C, na dole 75°C. Przy takim rozkładzie temperatur bufor jest nagrzany w ponad 90 procentach.
Pojemność musi się też zgadzać z wymaganiami producenta konkretnego kotła. Poniżej przykłady z kotłów, które montujemy:
| Kocioł | Wymaganie producenta | Co to oznacza |
|---|---|---|
| DOMUSA Dual Therm 25 | min. 20 l na 1 kW | około 500 l |
| DOMUSA Dual Therm 35 (33 kW) | min. 20 l na 1 kW | około 660 l |
| ATMOS | około 50 l na 1 kW, zależnie od modelu | przy 27 kW ponad 1000 l |
| BLAZE | około 40 l na 1 kW | przy 20 kW około 800 l |
Dokładną wartość zawsze sprawdzamy w aktualnej instrukcji modelu. Minimalna pojemność od producenta to warunek poprawnej pracy kotła, a nie pojemność potrzebna do pracy akumulacyjnej. To dwie różne sprawy.
Jeden bufor czy kilka: na czym polega praca akumulacyjna
Gdy w kotłowni stoją bufory podwójne lub potrójne, instalacja przechodzi w pracę akumulacyjną. Roman opisuje ją tak: trzeba podkładać do kotła tyle razy, raz za razem, aż wszystkie bufory się zagrzeją. Korzyść przychodzi później: po trzech, czterech albo pięciu załadunkach dom ma ciepło na półtora dnia, dwa albo nawet trzy dni.
Ile dokładnie, zależy od trzech rzeczy, które Roman wymienia w filmie:
- izolacyjności budynku,
- zapotrzebowania budynku na ciepło,
- jakości paliwa, którym palisz.
Duży bufor ma też koszty: zajmuje miejsce, wymaga wniesienia do kotłowni i za każdym razem trzeba w niego włożyć dużo energii. Dlatego pracę akumulacyjną wybierają osoby, które wolą rozpalić raz na dzień lub dwa i przez ten czas nie zaglądać do kotłowni. Szczegóły i przykłady doboru znajdziesz w artykule jak dobrać kocioł i bufor do budynku, a o tym, jak wybór pracy buforowej wpływa na moc kotła, w artykule jaką moc kotła dobrać do domu.
Bufor czy sprzęgło: sposób podłączenia ma ogromne znaczenie
Ten fragment filmu warto obejrzeć dwa razy. Ten sam zbiornik może pracować jako bufor albo jako sprzęgło, zależnie od tego, jak go podłączono. „Bardzo często producenci podłączają kotły, nie wiadomo dlaczego, w sposób sprzęgłowy. Tutaj nie mamy akumulacji takiej pełnej, jak to jest przy kotłach na pracy buforowej”, mówi Roman.
W uproszczeniu: przy podłączeniu buforowym kocioł ładuje zbiornik ciepłem, które gromadzi się w nim warstwami, od góry. W górnej części szybko jest gorąca woda, a cały zbiornik nagrzewa się stopniowo. Przy podłączeniu sprzęgłowym zbiornik działa głównie jak rozdzielacz obiegu kotła i obiegu instalacji. Woda przepływa przez niego jednocześnie z obu stron, temperatury się mieszają i zbiornik nie magazynuje ciepła tak, jak powinien.
Roman zwraca też uwagę na połączenie grawitacyjne kotła z buforem. To zabezpieczenie na wypadek zaniku prądu, gdy staje pompa, a w kotle jest jeszcze żar. Więcej o tym w artykule jak rozmieścić elementy kotłowni.
Bufor w kotle dwupaliwowym DOMUSA Dual Therm
W kotle na drewno i pellet bufor ma jeszcze jedno zadanie: decyduje o tym, kiedy kocioł wróci do pelletu. Gdy drewno się wypali, Dual Therm nie odpala pelletu od razu, tylko czeka, aż ciepło z bufora zostanie oddane do domu. Palnik pelletowy startuje dopiero wtedy, gdy temperatura w górnej części bufora spadnie poniżej ustawionej wartości. Dokładnie ten moment opisujemy w osobnym artykule: co się dzieje, gdy drewno w kotle dwupaliwowym się wypali.
Ten mechanizm działa tylko wtedy, gdy zbiornik jest podłączony jako bufor, a nie jako sprzęgło. Przy sprzęgle kocioł nie ma czego „rozbierać”, więc traci się to, co w kotle dwupaliwowym najcenniejsze: maksymalne wykorzystanie ciepła z drewna. W jednym z naszych montaży Dual Therm pracuje z dwoma buforami. Przy pracy razem z pelletem korzysta z jednego, a gdy właściciel pali tylko drewnem, włączamy drugi i instalacja pracuje akumulacyjnie.
Jak dobieramy bufor u klienta
Bufor dobieramy razem z kotłem, nigdy osobno. Bierzemy pod uwagę:
- moc kotła i wymagania jego producenta,
- to, czy chcesz pracować standardowo, czy akumulacyjnie,
- wielkość kotłowni, szerokość drzwi i możliwość wniesienia zbiornika,
- przygotowanie ciepłej wody użytkowej,
- wymagania programu Czyste Powietrze, jeśli korzystasz z dotacji.
Typowe błędy przy buforze, takie jak za mały zbiornik czy złe połączenie, opisujemy w artykule najczęstsze błędy przy montażu kotłowni. Pojęcia takie jak bufor ciepła czy praca akumulacyjna znajdziesz też w naszym słowniku pojęć.
Najczęstsze pytania
Tak. Na drewnie kocioł wytwarza więcej ciepła, niż dom zużywa na bieżąco, a nadmiar powinien trafić do bufora. W kotłach dwupaliwowych bufor decyduje też o tym, kiedy kocioł wraca do pracy na pellecie. Producent DOMUSA Dual Therm zaleca co najmniej 20 litrów na 1 kW mocy.
Do pracy standardowej zwykle wystarcza zbiornik około 600 litrów, który da się nagrzać jednym załadunkiem dobrego drewna, o ile zgadza się to z instrukcją producenta kotła. Przy pracy akumulacyjnej stosuje się większą pojemność, na przykład dwa lub trzy bufory.
Najczęściej nie. Zbiornik tej wielkości nie odbierze nadmiaru ciepła z kotła na drewno i nie ustabilizuje jego pracy.
Jeden bufor dobrany do pracy standardowej oddaje ciepło do domu jeszcze przez pewien czas po wygaśnięciu kotła. Przy pracy akumulacyjnej z kilkoma buforami, nagrzanymi trzema do pięciu załadunkami, dom może korzystać z ciepła przez 1,5 do 3 dni. Zależy to od ocieplenia budynku, jego zapotrzebowania i jakości paliwa.
Bufor magazynuje ciepło warstwami i oddaje je do domu po wygaśnięciu kotła. Sprzęgło rozdziela obieg kotła i obieg instalacji, a woda płynie przez nie jednocześnie z obu stron, więc pełnej akumulacji nie ma. Ten sam zbiornik może pracować tak albo tak, zależnie od podłączenia.
Zwykle tak. Dobór i montaż bufora to częsta część modernizacji kotłowni. Najpierw sprawdzamy miejsce w pomieszczeniu, możliwość wniesienia zbiornika i sposób połączenia z kotłem.
Pomożemy dobrać bufor
Podaj moc kotła albo opisz dom i kotłownię w formularzu bezpłatnej wyceny. Dobierzemy pojemność bufora i sposób podłączenia do Twojego sposobu palenia.
Bufor 600 litrów czy więcej? Zadzwoń, policzymy to razem.
