Ochrona powrotu to jeden z najmniej widocznych, a jednocześnie najważniejszych elementów kotłowni z kotłem zgazowującym. Od niej zależy, czy kocioł będzie palił czysto, czy będzie się smolił, i czy jego wymiennik przetrwa długie lata, czy zacznie korodować. W tym wpisie wyjaśniamy, czym jest temperatura powrotu, jakie wymagania podają producenci i jak w praktyce wykonuje się ochronę powrotu.
Najkrótsza odpowiedź
Ochrona powrotu pilnuje, żeby woda wracająca do kotła nie była zbyt zimna. Producenci podają minimalną temperaturę powrotu, na przykład 65°C dla ATMOS DC S i SP i ponad 55°C dla DOMUSA Lignum NG. Realizuje ją zawór termostatyczny albo zespół mieszający z pompą, który podmiesza gorącą wodę z zasilania do powrotu. Bez ochrony powrotu kocioł smoli, zbiera kondensat i szybciej koroduje.
Czym jest temperatura powrotu
Kocioł oddaje gorącą wodę do bufora i instalacji (zasilanie), a z powrotem wraca do niego woda schłodzona (powrót). Gdy powrót jest zbyt zimny, ścianki wymiennika od strony spalin mają niższą temperaturę niż punkt rosy spalin. Para wodna ze spalin skrapla się na nich razem ze związkami smołowymi. Powstaje kwaśny kondensat i lepka smoła, które pogarszają wymianę ciepła i niszczą wymiennik.
Jakie wymagania podają producenci
| Kocioł | Wymaganie producenta |
|---|---|
| ATMOS DC S (parametry) | minimalna temperatura wody powrotnej 65°C, temperatura pracy 80-90°C |
| ATMOS SP (parametry) | minimalna temperatura wody powrotnej 65°C, temperatura pracy 80-90°C |
| DOMUSA Lignum NG (parametry) | temperatura powrotu do kotła powyżej 55°C |
| OPOP H4EKO-D (parametry) | zakres temperatury wody 65-95°C |
Wymaganie dotyczące temperatury powrotu znajduje się w instrukcji każdego kotła zgazowującego. Przed montażem zawsze sprawdzamy je dla konkretnego modelu, bo od tego zależy dobór armatury.
Jak wykonuje się ochronę powrotu
Ochrona powrotu działa w tzw. krótkim obiegu, czyli między wyjściem gorącej wody z kotła a powrotem do kotła. Najczęściej stosuje się jedno z dwóch rozwiązań:
- Trójdrogowy zawór termostatyczny z pompą: zawór o stałej temperaturze otwarcia podmiesza wodę z zasilania do powrotu, dopóki temperatura powrotu nie osiągnie zadanego poziomu. Dopiero wtedy otwiera przepływ do bufora. Temperaturę otwarcia zaworu dobiera się do wymagań kotła.
- Zespół mieszający (zespół ładujący), np. typu Laddomat: kompletny moduł z pompą, zaworem termostatycznym i często klapą grawitacyjną, która przy zaniku prądu pozwala na przepływ grawitacyjny między kotłem a buforem.
Przy obu rozwiązaniach potrzebne są dobrze widoczne termometry na zasilaniu i powrocie. Bez nich nie da się sprawdzić, czy ochrona powrotu działa, ani wyregulować krótkiego i długiego obiegu. Więcej o układzie kotłowni piszemy w artykule Jak prawidłowo rozmieścić elementy kotłowni na zgazowanie drewna.
Objawy braku lub awarii ochrony powrotu
- smoła na drzwiczkach i ściankach komory mimo suchego drewna,
- kondensat kapiący z kotła lub czopucha, zwłaszcza po rozpaleniu,
- powrót wyraźnie zimniejszy niż wymaga producent, mimo że kocioł pracuje od dłuższego czasu,
- bardzo długie nagrzewanie się kotła albo jego wygaszanie przy pełnej komorze drewna.
Więcej o tym, skąd bierze się smoła i jak ją usunąć, piszemy w artykule Kocioł na drewno smoli i kopci.
Ochrona powrotu a gwarancja
Producenci kotłów zgazowujących zwykle wymagają w instrukcji montażu ochrony powrotu i utrzymywania minimalnej temperatury powrotu. Kocioł, który przez lata pracował z zimnym powrotem, może mieć skorodowany wymiennik, a takie uszkodzenie często wynika z błędu instalacji, a nie wady kotła. Dlatego ochrona powrotu to nie dodatek, tylko część kotłowni, o którą warto zapytać już przy wycenie.
Sprawdzimy ochronę powrotu w Twojej kotłowni
Podczas przeglądu sprawdzamy temperatury na zasilaniu i powrocie, działanie zaworu lub zespołu mieszającego i regulację obiegów. Jeśli w kotłowni nie ma ochrony powrotu albo jest źle dobrana, poprawiamy to przy modernizacji.
Ochronę powrotu łatwo pomylić z zaworem mieszającym obiegu grzewczego, który pilnuje temperatury wody płynącej do domu. Jak działa ten drugi i co oznacza procent jego otwarcia, opisujemy w artykule zawór mieszający w kotłowni z buforem. Temperaturę powrotu razem z pozostałymi temperaturami kotłowni pokazuje sterownik kotła na zgazowanie drewna.
Masz kondensat albo smołę w kotle? Zadzwoń, sprawdzimy ochronę powrotu.
